• nurt dworski w którym dominuje dbałość o formę,.."/>

    Barok w literaturze polskiej

    W polskiej literaturze baroku wyodrębnić możemy cztery nurty:

    • nurt dworski w którym dominuje dbałość o formę, najczęstszymi tematami są miłość oraz życie dworskie, do przedstawicieli tego nurtu należy Jan Andrzej Morsztyn
    • poezja metafizyczna w której poruszana była tematyka filozoficzno- religijna, która miała charakter refleksyjny, do przedstawiciel należą: Mikołaj Sęp Sarzyński oraz Daniel Naborowski
    • sarmatyzm – nurt, który był charakterystyczny dla literatury i szlachty polskiej, przedstawicielami byli: Wacław Potocki oraz Jan Chryzostom Pasek
    • nurt sowizdrzalski, którego nazwa pochodziła od bohatera z takiego typu utworów Dyla Sawizdrzała. Była to powstała na przełomie XVI i XVII wieku twórczość plebejska, która była opozycją w stosunku do literatury tworzonej przez warstwy wyższe. Było to ośmieszenie kultury szlacheckiej. Literatura sowizdrzalska to przede wszystkim gatunki satyryczne i utwory dramatyczne np. intermedium czy komedia rybałtowska.

    Do najbardziej charakterystycznych autorów dzieł literackich, które powstały w epoce baroku na uwagę zasługuje twórczość Wacława Potockiego oraz Jana Chryzostoma Paska.

    Życie ówczesnej szlachty ich przywary i wady zostały opisane w pamiętnikach których autorem był Pasek. Charakteryzował w nich życie i zwyczaje drobnej szlachty, która nazywała siebie Sarmatami. Pracowała ona chętnie na swojej ziemi, uprawiała ją, uwielbiając przy tym biesiadowanie, dobrą zabawę, chętnie biorąc udział w uroczystościach. Ówczesna szlachta charakteryzowała się również zamiłowaniem do wygłaszania mów i pracą nad nimi. Uwielbiała przepych oraz bogactwo, rozrzutność, życie ponad stan. Osoby należący do tej warstwy społecznej to awanturnicy, często urządzający pojedynki i bójki, dbający przesadnie o honor oczywiście własny. Z drugiej strony są to osoby religijne, które wierzyły, że Bóg otacza ich szczególną opieką, wierzyli w zabobony, cuda oraz czary. Niechętnie uczyli się i nie poszerzali swojej wiedzy.

    Szlachcic Sarmata chętnie prowadził pamiętniki, opisując w nich swoje życie pełne przeróżnych przygód.

    Jan Chryzostom Pasek był przykładem typowego XVII wiecznego Sarmaty. Nie świecił dobrym przykładem, a jego zachowanie było negatywne. Był osobą pełną typowych wad jakli charakteryzowali się sarmaci. Zaliczamy do nich zacofanie, awanturniczy oraz kłótliwy sposób rozmowy oraz rozwiązywanie swoich problemów za pomocą bójek, pijaństwo a także samochwalstwo, zadufanie i pewność siebie.

    W pamiętnikach Pasek opisuje swoje bujne życie, przedstawiając je w sposób bardzo idealny. Jest przekonany, że prawa ma tylko szlachta i to do niej należą wszystkie przywileje. Uważał, że to właśnie szlachta powinna rządzić w państwie. Pasek był bardzo mocno związany z przywilejami i nie dostrzegał, że wyrządzają krzywdę państwu. Pozostała część sarmackiej szlachty również była przeciwna wszelkim reformom państwa.

    Sarmatów cechował również negatywny stosunek oraz brak jakiejkolwiek tolerancji dla innych narodów oraz religii. Panowało przekonanie, że polskie zwyczaje są jedyne oraz najlepsze, a inne narodowości były traktowane i nazywane bardzo pogardliwie.
    Katalog stron

    Katalog stron


    Pwiązane artykuły
    Komentarz

    Jeden komentarz

    • Dwiedzona strona
      Stworzony 6 months ago

      Trochę w obronie Paska.
      Nie jest do końca prawdą, że był wstecznikiem i nie dbał o interesy państwa.
      Walczył ze Szwedami, stanął po stronie króla podczas rokoszu Lubomirskiego i raczej alkohol mu nie służył. Tyle i wiele innych informacji wynika z lektury jego Pamiętników. Jasne, że nie był ideałem, lecz ocena Jana Chryzostoma powyżej zawarta wydaje się aż nazbyt surowa. Zakładam, że wiemy o Pasku niewiele ponad to, co sam o sobie napisał. Więc może jeszcze raz przeczytajmy.

      przez KatarzynaonKwiecień 2, 2014 10:33 am | Odpowiedz

    Zostaw komentarz

    Twoje imię: (jest wymagane)

    E-mail: (jest wymagane)

    Website: (nie wymagane)

    Wiadomość: (jest wymagane)

    Wyślij komentarz