Barok – charakterystyczne środki wyrazu artystycznego

Każda epoka literacka posiada pewne określone cechy, które są dla niej bardzo charakterystyczne. Dobry badacz literatury na podstawie zaledwie kilku zdań wiersza powinien bez trudu ocenić, z jakiej epoki wiersz pochodzi. Warto przyjrzeć się bliżej najbardziej typowym dla okresu baroku środkom wyrazu artystycznego.

Barokowi poeci bardzo lubili stosować taki środek artystyczny jak oksymoron.
Pod tą być może dla niektórych tajemniczą nazwą kryje się po prostu zestawienie wyrazów, które mają przeciwne znaczenia, przykładowo „zimny ogień” (bo przecież ogień nie może być zimny) czy „sucha woda”. Twórcą stosującym w swych dziełach oksymorony był między innymi Sęp-Szarzyński (na przykład w Sonecie IV O wojnie naszej….).

Bardzo cenionym i chętnie wykorzystywanym środkiem był koncept. Ów koncept powinien być rozumiany jako pomysł niezwykle zaskakujący, który ma zdumieć i zszokować odbiorcę. Tak właśnie dzieje się na przykład w ” Do trupa ” Morsztyna, gdzie podmiot liryczny porównuje siebie – zakochanego do trupa. Wiersz ten jest też doskonałym przykładem antytezy, która jest zestawieniem przeciwstawnych myśli:
„Ty jednak milczysz, a mój język kwili,
Ty nic nie czujesz, ja cierpię ból srodze(…)”

Gradacja z kolei jest środkiem mającym za zadanie wzmocnić efekt poprzez stopniowanie środków artystycznych. Dobrym przykładam jest ”  Na oczy królewny angielskiej” Naborowskiego. Kolejny często używany środek to paradoks, czyli coś wyjątkowo zaskakującego i niespodziewanego. Jeszcze inne środki, o których warto wspomnieć to inwersja, anafora, przerzutnia, paralelizm składniowy, hiperbola.

 

 


Pwiązane artykuły
Komentarz

Zostaw komentarz

Twoje imię: (jest wymagane)

E-mail: (jest wymagane)

Website: (nie wymagane)

Wiadomość: (jest wymagane)

Wyślij komentarz